Spacer śladem rybnickich familoków. Rusza nowy projekt, który ocali wspomnienia mieszkańców

Mowa o inicjatywie pod nazwą „Familoki Rybnika pamiętają zmianę. Bohaterowie codzienności”. Na ten cel młoda rybnicka organizacja pozyskała dofinansowanie z programu „Patriotyzm Jutra”, realizowanego przez Muzeum Historii Polski w Warszawie. Projekt ma zachęcić mieszkańców do wspólnego odkrywania historii osiedli górniczych, ale nie tej zapisanej w książkach. Jego autorzy chcą skupić się przede wszystkim na wspomnieniach ludzi.

– Chcemy dotrzeć do osób, które pamiętają te miejsca z dzieciństwa i mają z nimi silny związek emocjonalny. Zależy nam na udokumentowaniu zwykłych, ludzkich wspomnień i codziennych historii, które budują tożsamość tych miejsc – mówi Laura Hanak, koordynatorka projektu.

Dwa letnie spacery po osiedlach – pierwszy w Chwałowicach, kolejny w Niedobczycach

Pierwszym etapem projektu będą dwa otwarte spacery po górniczych osiedlach. Zaproszeni są wszyscy mieszkańcy – zarówno ci, którzy spędzili w familokach całe życie, jak i osoby chcące lepiej poznać historię Rybnika.

Pierwsze spotkanie odbędzie się w czwartek, 6 sierpnia o godzinie 16.00 w Chwałowicach. Uczestnicy zbiorą się przy ulicy Kupieckiej 2, przed pocztą. Spacer poprowadzi Adam Grzegorzek, pasjonat lokalnej historii, a na co dzień pracownik Zabytkowej Kopalni „Ignacy”. W programie zaplanowano przejście osiedlowymi uliczkami oraz wizytę w izbie historycznej w Szkole Podstawowej nr 13, w której urządzono dawne mieszkanie jak z familoka.

Drugi spacer w Niedobczycach zaplanowano na niedzielę, 9 sierpnia o godzinie 14.30. Rozpocznie się w Parku Czempiela, tuż przy amfiteatrze. Przewodnikiem po osiedlu Rymer będzie dziennikarz i pracownik Domu Kultury Niedobczyce, Adrian Karpeta. Spacer potrwa około półtorej godziny. Po jego zakończeniu będzie można zostać w parku na bezpłatnym koncercie z cyklu „Muzyczne Wakacje w Amfiteatrze Niedobczyce”, który rozpocznie się o godz. 16.00.

Wstęp na oba spacery jest wolny. Organizatorzy zachęcają uczestników nie tylko do słuchania opowieści przewodników, ale także do dzielenia się własnymi wspomnieniami i rodzinnymi historiami.

Jesienią do projektu dołączy młodzież

Na wakacyjnych spacerach projekt się nie zakończy. Jesienią do działań włączą się uczniowie rybnickich szkół ponadpodstawowych. Podczas warsztatów nauczą się dokumentować historię mówioną oraz pracować z fotografiami i pamiątkami. Zdobyte umiejętności wykorzystają w praktyce – pomogą uporządkować relacje seniorów oraz byłych mieszkańców osiedli, współtworząc w ten sposób cyfrowe archiwum wspomnień.

– To ma być projekt międzypokoleniowy. Młodzież opracuje relacje mieszkańców, które uda się nam zebrać – wyjaśnia Laura Hanak.

Będzie można też się wybrać w wirtualną przechadzkę po osiedlu Rymer w Niedobczycach.

– Chcemy, żeby te historie zostały zachowane na dłużej i były dostępne także dla osób, które nie mogły uczestniczyć w spacerach czy spotkaniach, dlatego stworzymy stronę internetową z wirtualnym spacerem 360, nagraniami wspomnień mieszkańców i fotografiami – dodaje.

Finał w Zabytkowej Kopalni Ignacy

Zwieńczeniem projektu będzie finałowe spotkanie zaplanowane na piątek, 23 października, w Zabytkowej Kopalni Ignacy. Oprócz prezentacji zebranych materiałów i całodniowej wystawy, podczas której będzie można zobaczyć archiwalne fotografie i pamiątki oraz odsłuchać fragmentów relacji mieszkańców, zaplanowano żywy, humorystyczny występ w wykonaniu grupy z Teatru na Pół. Aktorzy wcielą się w postacie z dawnych lat, przenosząc widzów w świat codziennych spraw, osiedlowych rozmów i podwórkowego życia na familokach.

Finał ma być nie tylko podsumowaniem kilkumiesięcznej pracy, ale także okazją do kolejnych rozmów o historii rybnickich osiedli górniczych. Przez cały czas trwania projektu mieszkańcy będą mogli przekazywać fotografie, pamiątki i własne wspomnienia związane z życiem w familokach.

Zebrane materiały zostaną opracowane i udostępnione w cyfrowym archiwum na dedykowanej stronie internetowej familokirybnika.pl.