Nocą rybnickie muzeum ciekawi jeszcze bardziej

25.05.2026 Kultura i rozrywka

Jak brzmi słuchowisko „Nikaj” w ciemnościach, a jak rybnicki hejnał zagrany z ratuszowej wieży przez topowego trębacza jazzowego? Jakie tajemnice skrywa „stary kościół”, a jakie odkryje przed nami miasto wieczorową porą? O kolejnej edycji Rybnickiej Nocy Muzeów, która odbędzie się 29 maja i potrwa od 18.00 do 1.00, rozmawiamy z Aleksandrą Matuszczyk, dyrektorką Muzeum im. o. Emila Drobnego w Rybniku.

Aleksandra Matuszczyk, dyrektorka Muzeum im. o. Emila Drobnego w Rybniku. Zdj. Arch. Muzeum

Od prawie 20 lat muzeum zaprasza mieszkańców i gości do udziału w Rybnickiej Nocy Muzeów. Co czeka nas tym razem?

Tego wieczora zapraszamy szczególnie na otwarcie odnowionej trzeciej i ostatniej części wystawy stałej – „Rybnik. Historia. Codzienność. Tradycja”, po której będzie nas oprowadzać jej kurator Marek Niesobski. To nasza próba spojrzenia na nowo na historię Rybnika, a ekspozycja porusza wiele różnych wątków. Warto dodać, że odnawialiśmy istniejące w ratuszu wystawy stałe, również po to, by przystosować je dla odbiorców zagranicznych – od lipca tego roku zostaną one wzbogacone o audioprzewodniki, oprowadzające po wystawach w języku czeskim, angielskim i niemieckim. 

A wracając do piątkowej Nocy Muzeów, to rozpoczniemy ją hejnałem z ratuszowej wieży zagranym przez Piotra Schmidta – pierwszą trąbkę Rzeczypospolitej w rankingach „Jazz Forum”, syna historyka jazzu Andrzeja Schmidta i Jolanty Schmidt, która przez wiele lat zajmowała się projektami edukacyjnymi w Filharmonii Śląskiej, której dyrektorem był Mirosław Jacek Błaszczyk, autor rybnickiego hymnu – taka to pętla powiązań. Mamy więc współczesną kompozycję, autorstwa znakomitego muzyka i dyrygenta, dlatego nie musimy porównywać się z wieżą Mariacką – nie naśladujemy Krakowa, robimy to po naszemu, po rybnicku. A skoro już jesteśmy przy muzyce i dźwiękach, to pewnie niezwykłym doświadczeniem będzie piątkowe słuchowisko „Nikaj” Zbigniewa Rokity, stworzone przez Teatr Zagłębia w Sosnowcu i Teatr Śląski w Katowicach oraz Radio Katowice, które dodatkowo zaproponowało koncepcję słuchania go w kompletnych ciemnościach. 
Słuchowisko, na które zapraszamy o 23.00, trwa ok. 50 minut, a słuchający go będą mieli opaski na oczach, co ma wyczulić ich na dźwięki i pobudzić wyobraźnię.

W czasie tej wyjątkowej nocy będziemy też spacerować po mieście…

Spacery historyczne stały się bardzo popularne. Nie spotkałam miasta, gdzie by ich nie było i gdzie nie gromadziłyby licznej publiczności. Nic dziwnego, ta forma doświadczania historii poprzez opowiadanie jej w miejscu, w którym ona się działa, często łatwiej trafia do odbiorców niż forma akademickiego wykładu wygłoszonego w muzeum. Dlatego cieszy mnie, że tej nocy z dr. Bogdanem Klochem wyruszymy spod Focus Parku, gdzie istniał browar i odbędziemy historyczną wędrówkę dawną Promenadenstrasse, dzisiejszą ul. 3 Maja. A wcześniej Helena Kisielewska, historyczka sztuki z naszego muzeum, oprowadzi chętnych po „starym kościele”, znakomitym zabytku architektury sakralnej w Rybniku. Mam nadzieję, że sposób spojrzenia na kościół Matki Bożej Bolesnej z perspektywy dzieł sztuki w nim umieszczonych, analizy stylów architektonicznych, w których powstał czy witraży, jakie go zdobią, okaże się dla spacerowiczów interesujący.

Rybnickie kościoły chętnie włączają się do Rybnickiej Nocy Muzeów. Tym razem ma być podobnie…

Muszę przyznać, że uległam temu nieznanemu mi wcześniej zwyczajowi, w którym muzealnicy nie tylko zapraszają na przygotowany przez siebie program, ale zapraszają też do udziału w Nocy Muzeów, inne rybnickie instytucje, z ich własnymi propozycjami. Stąd obecność wspomnianego już „starego kościoła”, ale również kościoła ewangelicko-augsburskiego apostołów Piotra i Pawła oraz bazyliki, czyli kościoła pod wezwaniem świętego Antoniego z Padwy. To właśnie w nim wysłuchamy koncertu organowego, który poprzedzi fascynująca opowieść „Co kryje w sobie bazylika św. Antoniego?” dr. Michała Kapiasa, filozofa i antropologa, i co warto podkreślić, wielkiego miłośnika bazyliki. Z kolei w kościele ewangelicko-augsburskim będzie można obejrzeć wystawę „Biblia – księga, która przetrwała wieki” i wysłuchać koncertu zagranego na najstarszych organach w mieście.

Edukatorium nocą. Zdj. Arch. GR/WaT
Warto też po sąsiedzku zajrzeć do Edukatorium „Juliusz”.

Zapraszamy! Będzie okazja do spędzenia wieczoru z Grupą Fotograficzną M6, a dla najmłodszych przygotowano kreatywne warsztaty plastyczne z propozycją zaprojektowania własnego muzeum. Zaplanowano też naukę pierwszej pomocy dla dzieci i dorosłych oraz wykład o mikrobiocie, który poprowadzi prezeska Górnośląskiej Fundacji Onkologicznej dr Elżbieta Wojarska-Tręda.

To wszystko czeka nas 29 maja, a już na początku czerwca w ratuszu otwarta zostanie nowa wystawa czasowa. Będzie sennie…

Tylko jeżeli chodzi o temat (śmiech). Szeroko pojęty motyw snu zainspirował słuchaczki i słuchaczy Studiów Podyplomowych Historii Sztuki Uniwersytetu Śląskiego, którzy w ramach całorocznych zajęć prowadzonych przez dr. Patryka Oczkę, stworzyli wystawę prezentującą tematykę snu, bazując na obrazach i grafikach ze zbiorów naszego muzeum, co jest istotą tej współpracy między instytucjami. Studenci sięgnęli po cytat z „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego i nadali wystawie tytuł „Co się w duszy komu gra, co kto w swoich widzi snach”, wcześniej wybrawszy prace z muzealnej kolekcji. Tytuł wystawy ma w tym wyborze podkreślać indywidualny charakter przeżyć i wyobrażeń. Każdy śni inaczej, tak samo jak każdy inaczej patrzy na sztukę. 

Wernisaż odbędzie się 3 czerwca o 18.00, a dodatkowo 20 czerwca zapraszamy na oprowadzanie kuratorskie. Wystawę w naszym muzeum będzie można oglądać aż do końca października, także dlatego, że chcielibyśmy opracować klucz do opowiadania jej również osobom niewidomym. Zaplanowaliśmy także warsztaty z fundacją Wyspy Pamięci, której pracownicy uczą muzea, w jaki sposób komunikować wystawy osobom z chorobami otępiennymi.

A już w najbliższą środę o 18.00 w muzeum budeme mluvit česky, czyli porozmawiamy po czesku… Ponownie.

To drugie spotkanie z cyklu „Rozmówki polsko-czeskie”, który prowadzi dziennikarz Marcin Mońka. Tym razem porozmawia on o sporcie i języku sportowych emocji z Adam Sušovským, kapitalnym dziennikarzem i reporterem sportowym oraz Adamem Drewniokiem, basistą grupy Carrantuohill i wielkim sympatykiem żużla, o czym – muszę się przyznać – jako nierybnicznka, nie wiedziałam. Mowa będzie też o hokeju, sporcie narodowym Czechów, a tłumaczyć z czeskiego na polski i z polskiego na czeski, będzie dla nas Bartłomiej Wieczorek. 

Każde spotkanie w ramach tego cyklu jest osobną opowieścią, ale wszystkie razem stworzą mapę współistnienia i symbolicznych mostów, widzianych z bliska: od kuchni i familoka, przez humor i sport, aż po pytania o przyszłość miast po węglu.

Kolejne rozmówki dopiero po wakacjach, a w najbliższych dniach zapraszamy do muzeum (tutaj szczegóły wszystkich najbliższych propozycji).

Dziennikarz
Sabina Horzela-Piskula

Zobacz także

Dawny Rybnik w nowych przestrzeniach
Dawny Rybnik w nowych przestrzeniach

Dawny Rybnik w nowych przestrzeniach

Juliusz będzie "jedynym takim miejscem na Górnym Śląsku". Podpisano umowę na modernizację ostatniego szpitalnego pawilonu
Juliusz będzie "jedynym takim miejscem na Górnym Śląsku". Podpisano umowę na modernizację ostatniego szpitalnego pawilonu

Juliusz będzie "jedynym takim miejscem na Górnym Śląsku". Podpisano umowę na modernizację ostatniego szpitalnego pawilonu

Między polskim, śląskim a czeskim. Nowy cykl spotkań w muzeum
Między polskim, śląskim a czeskim. Nowy cykl spotkań w muzeum

Między polskim, śląskim a czeskim. Nowy cykl spotkań w muzeum

Aleksandra Matuszczyk: Od Juliusza Rogera zaczyna się opowieść
Aleksandra Matuszczyk: Od Juliusza Rogera zaczyna się opowieść

Aleksandra Matuszczyk: Od Juliusza Rogera zaczyna się opowieść

Moda na PRL, czyli rybnicka Noc Muzeów
Moda na PRL, czyli rybnicka Noc Muzeów

Moda na PRL, czyli rybnicka Noc Muzeów

Rybnicka Noc Muzeów z PRL-em
Rybnicka Noc Muzeów z PRL-em

Rybnicka Noc Muzeów z PRL-em

Rybniccy geszefciarze i fachmani
Rybniccy geszefciarze i fachmani

Rybniccy geszefciarze i fachmani

Strrrrrraszna noc w rybnickim muzeum
Strrrrrraszna noc w rybnickim muzeum

Strrrrrraszna noc w rybnickim muzeum

Rybnicka noc muzeów z bebokami
Rybnicka noc muzeów z bebokami

Rybnicka noc muzeów z bebokami