O hawerflokach na Ignacym
28 uczestników z całego regionu, w tym pięcioro Rybniczan, wzięło udział w 12. Dyktandzie Gŏdki Ślōnskij, które 30 maja odbyło się na Ignacym. Tekst „O tym, jak żech biyda hawerflokami nafutrowoł” Stanisława Neblika odczytała Izolda Czmok, która lektorką rybnickiego dyktanda była nie po raz pierwszy. A wygroł synek z Katowic.

Wśród uczestników było też kilkoro debiutantów. - Pracuję z niepełnosprawnymi i staram się co jakiś czas czytać im książki po śląsku. Bardzo to lubią, a ja pomyślałam, że warto spróbować swoich sił w pisaniu. Dużo godom po ślōnsku i mom nadzieja, że moje dzieci tyż zaczną godać, chociaż nie bardzo chcą, ale wierza, że w końcu się przekonają, że ślōnski trzeba kultywować. Kiedyś było gańba godać, a teraz myśla, że to jest zaszczyt, kiedy umie sie godać po ślonsku – mówi Ewa Brzozowska z Jankowic Rudzkich, której największą trudność w sobotnim dyktandzie sprawiła pisownia razem czy osobno ze słowem żech.
A tegoroczny diktand godki ślōnskij „Ô tym, jak żech biyda hawerflokami nafutrowoł” napisał Stanisław Neblik, popularny Fojerman, a odczytała go Izolda Czmok, dziennikarka i prowadząca program TVP3 "Dej pozór”. Lektorką rybnickiego dyktanda była po raz trzeci.
Oto ono:
„Downo tymu, za starego piyrwyj, jak my jeszcze byli mali, to na Ślōnsku była wielko biyda. Starka dycko padali, że biyda aż piszczy. Mie sie kedyś zrobiyło żol tyj biydy, a jak żech usłyszoł coś piszczeć, to uznoł żech, że musza jōm nafutrować. Wziōn żech żymła, pōmazoł żech jōm masłym, a ukroł żech hruby kōnsek wōsztu, co mama na niedziela kupiyli. Zaniōs żech to na plac a położōł żech pod strōm, staro gruszka.
Potym żech sie dziwoł bez ôkno zza gardiny, kedy ta biyda po to przidzie. Dyć tyn gizd, kot ôd sōmsiada, przilecioł zarozki a zeżar tyn wōszt, a żymły sie niy chyciōł. Musieli my jōm potym namoczyć a wciepać kurōm. A nōm prziszło w niedziela na śniodani jeś chlyb ze fetym.
Ôd tego czasu już żech niy nosiōł biydzie wōsztu, ale piszczyni dało sie słyszeć dalij, tōż nawarzōł żech roz hawerflokōw, a zaniōs żech to za płot, coby se ta biyda w nocy pojadła. Rano gorczek bōł prōzny, tōż ôd tego czasu, jak yno kaj słysza z daleka co piszczeć, to leca wartko do kuchnie warzić hawerfloki, a niesa ich za płot. Dyć wrota na noc dycko trza zawiyrać, coby nom ta biyda na plac niy wlazła".

Dyktando zorganizowała Demokratyczna Unia Regionalistów Śląskich, komisji oceniającej przewodniczył Rafał Szyma, tumacz, pisorz i popularyzator ślōnskij mowy, a najmniej błędów w tekście Neblika popełnił Krzysztof Bulla z Katowic, który w dyktandzie wziął udział po raz pierwszy. 2 plac zajęła Teresa Urbańczyk, a 3 Piotr Hink.
- Ślonsko godka żyje i ma się dobrze – słyszymy ją w domach, w pracy, na ulicach i coraz częściej w internecie. To część naszej tożsamości i naszego dziedzictwa. Ale żeby przetrwała dla kolejnych pokoleń, potrzebujemy także języka pisanego, ze wszystkimi jego wyjątkowymi znakami i zasadami. To właśnie dzięki pisanemu słowu przez wieki zachowano historię, kulturę i tradycję. Dziś język śląski pisany, ma ogromną wartość, większą niż kiedykolwiek wcześniej. Biorąc udział w dzisiejszym diktandzie dokładacie swoją cegiełkę do tej historii – rozwijacie piękną sztukę śląskiej pisowni. Możecie być z siebie dumni! – mówił z ekranu Łukasz Kohut, europoseł, którego po raz pierwszy zabrakło na dyktandzie.
Ale ponownie ufundował nagrody – wyjazd do Brukseli do Parlamentu Europejskiego. Przypomniał też, że pierwsze śląskie dyktando w budynku rybnickiego Tygla zorganizowała jego mama, Grażyna Kohut.
Zobacz także